Bài viết

Phân biệt những bệnh lý liên quan đến tuyến tiền liệt

Viêm tuyến tiền liệt, phì đại tuyến tiền liệt và ung thư tuyến tiền liệt có những triệu chứng lâm sàng khá giống nhau. Bài viết lần này chúng ta cùng đi phân biệt triệu chứng, nguyên nhân và cách điều trị của 3 căn bệnh tuyến tiền liệt này nhé.

Phân biệt những bệnh lý liên quan đến tuyến tiền liệt 1

Hình ảnh vị trí tuyến tiền liệt

Triệu chứng

Viêm tuyến tiền liệt Phì đại tuyến tiền liệt Ung thư tuyến tiền liệt
Viêm tuyến tiền liệt được chia thành 3 dạng với những triệu chứng điển hình khác nhau:

Viêm tuyến tiền liệt nhiễm khuẩn cấp tính: Các triệu chứng của viêm tuyến tiền liệt nhiễm khuẩn mạn tính xuất hiện rất bất ngờ với các biểu hiện: sốt; rét; cảm giác giống như cảm cúm; tuyến tiền liệt, phần dưới thắt lưng hoặc vùng sinh dục có cảm giác đau; tiểu rắt; đi tiểu khó khắn; đau khi xuất tinh; thỉnh thoảng trong tinh dịch hoặc nước tiểu có máu.

Viêm tuyến tiền liệt nhiễm khuẩn mãn tính: Các triệu chứng ở dạng này gần giống với viêm tuyến tiền liệt cấp tính nhưng triệu chứng tiến triển chậm hơn. Đặc điểm của viêm tuyến tiền liệt mãn tính do vi khuẩn là viêm kéo dài kèm theo các cơn đau từng đợt cách quãng. Sốt nhẹ, thường hay đi tiểu đêm và kéo theo cả viêm bàng quang tái phát cũng là những biểu hiện thường thấy.

Viêm tuyến tiền liệt mãn tính không do khuẩn:Biểu hiện và triệu chứng bệnh khá giống với dạng 2, nhưng người mắc bệnh không bị sốt. Tính chất khác nhau chủ yếu là không thấy vi khuẩn khi làm xét nghiệm nước tiểu và trong dịch của tuyến tiền liệt. Đôi khi sẽ có các tế bào mủ trong nước tiểu.

Tiểu tiện khó: Đây là tình trạng khi bạn đi tiểu mà tiểu không được, phải đứng rất lâu mới có thể tiểu, khi tiểu thì dòng nước tiểu nhỏ, yếu, không có lực.

Tiểu són: Là tình trạng tiểu không tự chủ, nước tiểu tự chảy ra khi ngủ.

Tiểu ngắt quãng: Sỏi bàng quang thường là biến chứng đi kèm với phì đại tuyến tiền liệt, biến chứng này gây ra hiện tượng tiểu ngắt quãng.

Đi tiểu nhiều lần: Người bình thường đi tiểu một ngày từ 6-8 lần, nhưng ở người bị phì đại tuyến tiền liệt, số lần đi tiểu tăng lên nhiều lần. Lúc nào cũng cảm giác buồn đi tiểu, khoảng cách giữa 2 lần đi tiểu ngắn.

Ngoài những triệu chứng trên, bệnh nhân mắc phì đại tuyến tiền liệt còn có những biểu hiện rối loạn tiểu tiện khác như: Tiểu đêm nhiều lần, tiểu không hết, có thể tiểu ra máu do huyết quản dãn nở, đứt vỡ.

Ung thư tuyến tiền liệt là một loại ung thư tiến triển âm thầm, lặng lẽ phá hủy đường niệu. Vì thế, rất nhiều trường hợp, triệu chứng chỉ xuất hiện khi bệnh đã di căn. Trong khi đó, những triệu chứng về đường niệu đạo lại rất nhẹ nhàng, thường làm bệnh nhân không chú ý. Có thể kể đến như:

Khó đi tiểu kèm theo đau vùng niệu đạo, tầng sinh môn hoặc hậu môn khi đi tiểu xong.

Ở giai đoạn đầu, ung thư tuyến tiền liệt còn có thể gây ra triệu chứng đái rắt về đêm, sau đó là cả ngày. Tiểu ra máu cũng là một triệu chứng nhưng ít gặp.

Ngoài ra, người bệnh còn có thể bị táo bón mạn tính, cảm giác buốt, mót rặn.

 Nguyên nhân

Viêm tuyến tiền liệt Phì đại tuyến tiền liệt Ung thư tuyến tiền liệt
Nguyên nhân gây viêm tuyến tiền tiền liệt cấp tính là do nhiễm trùng đường tiểu, đường niệu đạo hoặc nhiễm trùng qua quan hệ tình dục, một số rất ít trường hợp là bị nhiễm trùng qua đường máu.

Với viêm tuyến tiền liệt do vi khuẩn, nguyên nhân chủ yếu là do nhiễm khuẩn từ dưới lên, kèm theo các bệnh hoa liễu sau các cuộc “yêu”.

Với bệnh nhân bị viêm tuyến tiền liệt không do vi khuẩn thì việc tìm nguyên nhân bệnh rất khó

Theo nhiều bác sĩ chuyên khoa, phì đại tuyến tiền liệt xảy ra chủ yếu là do sự thay đổi nội tiết tố trong cơ thể khi nam giới đến tuổi trung niên. Ngoài ra, phì đại tuyến tiền liệt cũng thường được phát hiện ở những người có cuộc sống không khoa học, không điều độ như:

  • Mệt mỏi, căng thẳng kéo dài
  • Ăn uống không đầy đủ dinh dưỡng, thiếu các vitamin và khoáng chất nhóm kháng ôxy hóa, uống không đủ nước
  • Sinh hoạt và làm việc trong môi trường ô nhiễm mà thiếu phương tiện bảo hộ
  • Lười vận động, những người thường xuyên ngồi một chỗ
  • ….
Sau nhiều công trình nghiên cứu, người ta đã tìm thấy một số biến đổi về gen di truyền được cho là có thể làm tăng nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt. Cùng với đó, chế độ ăn uống cũng có thể được coi là một yếu tố xem xét làm tăng nguy cơ mắc ung thư tuyến tiền liệt ở nam giới, có thể kể đến như:

  • Nam giới ăn nhiều thịt đỏ hoặc các sản phẩm từ sữa có nhiều chất béo. Cùng với đó nếu chế độ ăn không có rau xanh, hoa quả, nguy cơ mắc bệnh lại càng tăng cao.
  • Tiêu thụ quá nhiều canxi (thông qua thực phẩm hoặc bổ sung bằng thuốc) cũng làm tăng nguy cơ bệnh ung thư tuyến tiền liệt.
  • Làm việc, sinh hoạt trong môi trường độc hại.

Ngoài ra, độ tuổi, vùng địa lý, lịch sử gia đình…cũng là những nguyên nhân làm tăng nguy cơ mắc ung thư tuyến tiền liệt.

 Điều trị

Viêm tuyến tiền liệt Phì đại tuyến tiền liệt Ung thư tuyến tiền liệt
Viêm tuyến tiền liệt vi khuẩn cấp tính, mãn tính do vi khuẩn:

Viêm tuyến tiền liệt dạng này thường được điều trị bằng kháng sinh. Nếu có triệu chứng nghiêm trọng hoặc điều trị bằng thuốc uống không đáp ứng, người bệnh phải nhập viện để tiêm thuốc. Khi tình trạng được ổn định sẽ tiếp tục điều trị bằng kháng sinh. Qúa trình điều trị thường là 2-4 tuần và phải dùng đủ liều theo đơn kê của bác sĩ.

Viêm tuyến tiền liệt mãn tính do vi khuẩn cũng có thể điều trị bằng kháng sinh. Nhưng thời gian điều trị lâu hơn.

Viêm tuyến tiền liệt mãn tính

Viêm tuyến tiền liệt mãn tính rất khó để điều trị hiệu quả, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa bác sĩ và bệnh nhân. Hiện tại, phương pháp điều trị chủ yếu đó là:

  • Dùng thuốc
  • Xoa bóp tuyến tiền liệt,
  • Ngoài ra, phương pháp điều trị bằng nhiệt cũng có thể được áp dụng.
Có 3  phương pháp chính trong điều trị phì đại tuyến tiền liệt:

Điều trị bằng Tây Y: Alpha 1 và 5 alpha reductase là 2 nhóm thuốc chính. Nhóm ức chế alpha 1 có tác dụng làm giãn cơ trơn tuyến tiền liệt, giãn cơ thành mạch và cổ bàng quang. Nhóm thuốc này không làm khối u xơ của tình trạng phì đại tiêu biến đi mà chỉ giúp cho bạn tiểu tiện được dễ dàng hơn. Loại thuốc này nếu sử dụng lâu dài cũng có thể gây ra tác dụng phụ không mong muốn như: giảm huyết áp hay xuất tinh ngược dòng.  5 alpha reductase có thể được kê dùng kết hợp với nhóm ức chế alpha 1. Thuốc có tác dụng ngăn chặn những thay đổi nội tiết gây tăng trưởng tuyến tiền liệt. Và loại thuốc này cũng có nhiều tác dụng phụ như: giảm ham muốn tình dục, liệt dương, rối loạn chức năng cương dương, xuất tinh ngược dòng…

Điều trị bằng Đông Y: Tại Việt Nam, trinh nữ hoàng cung và náng hoa trắng là hai loại thuốc được sử dụng nhiều nhất. Tuy nhiên, theo nhiều thử nghiệm lâm sàng, náng hoa trắng có tác dụng hơn hẳn trinh nữ hoàng cung về hiệu quả điều trị. Và để đạt hiệu quả cao nhất trong điều trị phì đại tuyến tiền liệt bằng náng hoa trắng, hiện nay người ta đã nghiên cứu chiết xuất náng hoa trắng thành các sản phẩm dưới dạng viên nang thảo dược, giúp bệnh nhân dễ hấp thu các thành phần của thuốc cũng như không gây nên tác dụng phụ.

Điều trị bằng phẫu thuật: 

Có nhiều phương pháp phẫu thuật điều trị phì đại tuyến tiền liệt, việc lựa chọn phương pháp phẫu thuật cần dựa vào:

  •  Kích thước khối u xơ
  • Mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng
  • Điều kiện có sẵn tại cơ sở y tế

Chúng ta cũng cần lưu ý rằng, bất kỳ phương pháp phẫu thuật tuyến tiền liệt nào cũng có thể gây ra những biến chứng trong và sau mổ.

Xem chi tiết: “3 phương pháp điều trị phì đại tuyến tiền liệt

Căn cứ vào tình trạng bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định 1 trong 3 phương pháp sau: phẫu thuật, điều trị nội tiết hoặc xạ trị.

Phẫu thuật: Phẫu thuật cắt bỏ tất cả toàn bộ tuyến tiền liệt và nạo hạch chậu để lấy bướu khỏi cơ thể, phương pháp này áp dụng trong những trường hợp bệnh sớm và người bệnh còn sức để mổ.

Xạ trị: phương pháp này được dùng khi bướu còn tại chỗ, chưa di căn hạch hoặc chưa di căn xa. Căn cứ từng trường hợp, các bác sĩ sẽ chỉ định dạng xạ trị khác nhau.

Điều trị nội tiết: Phương pháp này được xem là tiêu chuẩn vàng cho ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn tiến triển. Tuy nhiên, khi điều trị nội tiết liên tục, các tác dụng phụ của liệu pháp sẽ cùng tăng theo.

Điều trị hóa chất: Đây không phải là biện pháp bước đầu được các bác sĩ chuyên khoa lựa chọn vì loại ung thư này thường rất nhạy cảm với nội tiết tố.

Các phương pháp điều trị khác:  Ngoài ra, gần đây phương pháp đông băng, đốt cao tần cũng được đề xuất áp dụng. Tuy nhiên tất cả đều đang ở trong giai đoạn thí nghiệm, chưa có bằng chứng khoa học chính xác.

Trên đây là bài viết phân biệt 3 loại bệnh tuyến tiền liệt thường gặp ở nam giới. Dù là viêm tuyến tiền liệt, phì đại tuyến tiền liệt hay ung thư tuyến tiền liệt thì bệnh cũng cần được thăm khám và điều trị đến nơi đến chốn. Bởi nếu không điều trị kịp thời bệnh sẽ gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng đến cả tính mạng.

 Điều trị 1  Điều trị 2